ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ
Ο Προμηθέας ήταν Τιτάνας της ελληνικής μυθολογίας, γιος του Ιαπετός και της Ωκεανίδας Ασίας ή Κλυμένης, αδελφός του Επιμηθέα, του Άτλαντα και του Μενοίτιου. Το όνομά του συνδέεται ετυμολογικά με την πρόνοια και τη σκέψη («προ» + «μῆτις») και αποδίδει τη φήμη του ως συνετού και διορατικού. Στη μυθολογική παράδοση παρουσιάζεται ως ευεργέτης της ανθρωπότητας: συμμετείχε στη δημιουργία του ανθρώπου και, αψηφώντας τον Δία, έκλεψε τη φωτιά από τον Ήφαιστος και τη χάρισε στους ανθρώπους, προσφέροντάς τους τα μέσα για την ανάπτυξη τεχνών και επιστημών. Συνδέεται επίσης με την καθιέρωση της θυσίας και με τη διάδοση ιατρικών γνώσεων. Η πράξη της κλοπής της φωτιάς προκάλεσε την οργή του Δία, ο οποίος τον καταδίκασε να δεθεί στον Καύκασο, όπου ένας αετός κατασπάραζε καθημερινά το συκώτι του, το οποίο αναγεννιόταν κάθε νύχτα. Η τιμωρία του έληξε με την επέμβαση του Ηρακλή, που τον απελευθέρωσε. Στους μύθους εντάσσεται επίσης το επεισόδιο της Πανδώρας, που δημιουργήθηκε ως αντίποινα προς τους ανθρώπους, καθώς και ο κατακλυσμός από τον οποίο σώθηκε ο Δευκαλίων, γιος του Προμηθέα, ύστερα από προειδοποίησή του. Στη μεταγενέστερη παράδοση ο Προμηθέας κατέστη σύμβολο της ανθρώπινης δημιουργικότητας και της αναζήτησης της γνώσης, αλλά και των κινδύνων που συνεπάγεται η υπέρβαση των ορίων.
«...Έτσι να στέκω, θάλασσα, παντοτινέ έρωτά μου,
με μάτια να σε χαίρομαι θολά
και να’ ναι τα μελλούμενα στην άπλα σου μπροστά μου
πίσω κι αλλάργα βάσανα πολλά.
Ως να με πάρεις κάποτε, μαργιόλα συ,
στους κόρφους σου αψηλά τους ανθισμένους
και να με πας πολύ μακριά απ’τη μάβρη τούτη Kόλαση
μακριά πολύ κι από τους μάβρους κολασμένους».
Κ. Βάρναλη, Το φως που καίει, 1922
[ΠΗΓΗ: www.mythologysource.com]
PROMETHEUS
Prometheus was a Titan in Greek mythology, the son of Iapetus and the Oceanid Asia or Clymene, and brother to Epimetheus, Atlas, and Menoetius. His name is etymologically linked to foresight and careful thought (“pro” + “mētis”), reflecting his reputation as wise and far-sighted. In myth, he is celebrated as a benefactor of humanity: he helped create mankind and, defying Zeus, stole fire from Hephaestus to give to humans, providing them with the means to develop arts and sciences. He is also associated with establishing sacrificial rituals and spreading medical knowledge. Prometheus’s theft of fire angered Zeus, who punished him by binding him to the Caucasus mountains, where an eagle devoured his liver by day, only for it to regenerate every night. His torment ended with the intervention of Heracles, who freed him. Myths surrounding Prometheus also include the creation of Pandora as a punishment for humanity and the flood from which Deucalion, Prometheus’s son, survived after being warned by his father. In later tradition, Prometheus became a symbol of human creativity, the pursuit of knowledge, and the risks inherent in overstepping boundaries.
“…So let me stand here, O sea, my everlasting love,
gazing at you through mist-filled eyes,
and let the future stretch before me in your simplicity,
leaving behind the sorrows of long ago.
As though one day you might carry me, O sea,
to your lofty, blossoming peaks
and bear me far from this dark Hell,
far from the accursed darkness.”
K. Varnalis, The Burning Light (1922)