ΖΩΗ ΚΑΡΕΛΛΗ
Η Ζωή Καρέλλη, κατά κόσμον Χρυσούλα Αργυριάδου, θεωρείται από πολλούς η σημαντικότερη ποιήτρια της Θεσσαλονίκης. Γεννήθηκε το 1901 στη συμπρωτεύουσα, σε μια εύπορη οικογένεια, και ήταν η μεγαλύτερη αδελφή του μεγάλου ποιητή Νίκου Γαβριήλ Πεντζίκη. Την πρώτη της εμφάνιση στον κόσμο των γραμμάτων την έκανε το 1935 με το δοκίμιο «Διαθέσεις», ενώ κατά τη δεκαετία 1948–1958 παρουσίασε την πιο έντονη λογοτεχνική της δραστηριότητα, με τη δημοσίευση πολλών έργων. Ο χαρακτήρας της Καρέλλη αποτυπώθηκε έντονα στο έργο της, ενώ οι προσωπικές της ανησυχίες και οι προβληματισμοί της για τη ζωή και τον θάνατο διαγράφονταν στα καλλιτεχνικά της δημιουργήματα. Η Ζωή Καρέλλη έπαιξε σημαντικό ρόλο στον αγώνα του γυναικείου φύλου για την αναγνώριση της θέσης του στην κοινωνία και βραβεύτηκε για την ποιητική της προσφορά στο έθνος με δύο Κρατικά Βραβεία Ποίησης, καθώς και με το Μετάλλιο Ταξιάρχη του Φοίνικα της Ελληνικής Δημοκρατίας από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Υπήρξε η πρώτη γυναίκα που αποτέλεσε αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, ενώ το 1998 το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης την αναγόρευσε επίτιμη διδάκτορα. Η Καρέλλη έφυγε από τη ζωή, την οποία τόσο αγαπούσε, το 1998 στη Θεσσαλονίκη.
Ενδυμίων
Η Σελήνη αγάπησε τον Ενδυμίωνα,
ίσως γιατί αποκοιμήθηκεν αυτός
τον γλυκόν ύπνον βαθιά.
Δεν θα ταράξει με λαμπρές κινήσεις
κι απότομες των νέων ανθρώπων
την εμορφιά του προσώπου της,
ησυχία σχεδόν παγερή.
Ο νέος που κοιμάται ευτυχής,
δε θα φοβηθεί την Κυρά της Νύχτας,
με το αργυρό, άσπιλο πρόσωπο, λείο
και την άχρονη ηλικία, άχροη,
την παντοτινή της παρθενικότητα.
Ζωή Καρέλλη. 1951. Της μοναξιάς και της έπαρσης. Θεσσαλονίκη, Ζωή Καρέλλη. 1973. Τα ποιήματα της Ζωής Καρέλλη. Τόμ. A΄ (1940–1955). Αθήνα: Οι εκδόσεις των φίλων.
[ΠΗΓΕΣ: www.sansimera.gr, www.parallaximag.gr, www.greek-language.gr]
ZOI KARELLI
Zoe Karelli, whose real name was Chrysoula Argyriadou, is considered by many to be Thessaloniki’s most important poet. She was born in 1901 in Thessaloniki, the co-capital of Greece, into a wealthy family, and was the older sister of the great poet Nikos Gabriel Pentzikis. She made her debut in the literary world in 1935 with the essay Moods, and during the decade from 1948 to 1958, she was at the peak of her literary activity, publishing numerous works. Karelli’s personality was strongly reflected in her work, while her personal concerns and reflections on life and death were evident in her artistic creations. Zoe Karelli played a significant role in the struggle of women for recognition and equality in society and was honored for her poetic contribution to the nation with two State Poetry Awards, as well as the rank of Commander of the Order of the Phoenix of the Hellenic Republic, awarded by the President of the Republic. She was the first woman to become a corresponding member of the Academy of Athens, and in 1998, Aristotle University of Thessaloniki conferred upon her an honorary doctorate. Karelli passed away in 1998 in Thessaloniki, leaving behind the life she loved so dearly.
Endymion
The Moon fell in love with Endymion,
perhaps because he had surrendered
to deep, sweet sleep.
He would not disturb, with the radiant
and sudden movements of young men,
the beauty of her face—
a stillness almost icy.
The youth who sleeps in happiness
will not fear the Lady of the Night,
with her silver, stainless face, so smooth,
and her ageless age, forever beyond time,
her everlasting virginity.