ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ
Η Αγία Σοφία, γνωστή και Εκκλησία της Αγίας του Θεού Σοφίας, είναι ένα ιστορικό μνημείο στην Κωνσταντινούπολη. Κατασκευάστηκε εγκαινιάστηκε στις 27 Δεκεμβρίου 537 από τον Ιουστινιανό Α΄, με αρχιτέκτονες τους Ανθέμιο και Ισίδωρο. Ο πρωτοποριακός τρούλος και η μεγάλη κλίμακα της κατασκευής αποτελούν κορυφαίο δείγμα βυζαντινής αρχιτεκτονικής και επηρέασαν μεταγενέστερους ορθόδοξους ναούς και οθωμανικά τζαμιά. Η Αγία Σοφία λειτούργησε ως χριστιανικός καθεδρικός ναός μέχρι την άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453, εκτός από την περίοδο 1204–1261, κατά την οποία ήταν ρωμαιοκαθολικός ναός. Μετά την κατάκτηση από τους Οθωμανούς, μετετράπη σε μουσουλμανικό τέμενος. Αρχιτεκτονικά, η Αγία Σοφία είναι βασιλική με τρούλο, με κύριο χώρο σχεδόν κυβικό, στηριζόμενο σε τέσσερις τεράστιους πεσσούς και τρούλο διαμέτρου 31 μέτρων που φαίνεται να αιωρείται χάρη στα παράθυρα στη βάση του. Το εσωτερικό διαχωρίζεται σε τρία κλίτη και είναι πλούσια διακοσμημένο, αν και πολλές τοιχογραφίες καλύφθηκαν κατά την Οθωμανική περίοδο. Στο προαύλιο υπήρχε η περίφημη μαρμάρινη κρήνη με την επιγραφή «ΝΙΨΟΝ ΑΝΟΜΗΜΑΤΑ ΜΗ ΜΟΝΑΝ ΟΨΙΝ» («Ξέπλυνε τις αμαρτίες σου και όχι μόνο το πρόσωπο»). Η Αγία Σοφία αποτελεί σύμβολο της ιστορίας, της θρησκείας και της αρχιτεκτονικής της Κωνσταντινούπολης και συγκαταλέγεται στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.
[ΠΗΓΗ: Γλύκατζη-Αρβελέρ, Ε. (2009). Γιατί το Βυζάντιο, Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα.]
SAINT SOFIA
Hagia Sophia (Saint-Sophia), also known as the Church of the Holy Wisdom, is a historic monument in Istanbul. It was constructed and inaugurated on December 27, 537 by Emperor Justinian I, designed by the architects Anthemius of Tralles and Isidore of Miletus. Its innovative dome and grand scale make it a masterpiece of Byzantine architecture, influencing later Orthodox churches and Ottoman mosques.
Hagia Sophia functioned as a Christian cathedral until the Fall of Constantinople in 1453, except for the period 1204–1261 when it was a Roman Catholic cathedral. After the Ottoman conquest, it was converted into a mosque. Architecturally, Hagia Sophia is a domed basilica with a nearly cubic central space supported by four massive piers, and a dome 31 meters in diameter that appears to float thanks to the windows at its base. The interior is divided into three aisles and richly decorated, although many frescoes were covered during the Ottoman period. The courtyard featured the famous marble fountain inscribed with “NIPSON ANOMEMATA MĒ MONAN OPSIN” (“Wash away your sins, not just your face”). Hagia Sophia remains a symbol of Istanbul’s history, religion, and architecture and is listed as a UNESCO World Heritage Site.